දීග යාම

පොඩ්ඩි දැකපු මලී අහිංසක විදියට හිනා උනත්, ඒ දෑස්වල දිලිහුනේ කඳුලු බිංදු දෙකක්. ලඟදිම බිහි කරන්ට ඉන්න දරුවෙක්ගෙන් පිරුනු කුසයි, ඒ දරුවගේ කිරිවලින් පිරුනු ළය මඬලයි, වෙහෙසට පත් මුහුනයි දැක්කාම පොඩ්ඩිගේ හදවත් හෝස් ගාලා පත්තු උනා.

'මයෙ මැනිකේ ගෙට එන්ට' ඈ පොඩ්ඩිට කීවා. පොඩ්ඩි ගේ ඇතුලට ආවේ සීරුවෙන්. ඒ එක්කම සුදු බන්ඩෙත් කොහේදෝ ඉඳන් මතු උනා. 

'මලියේ මම ගෙහුන් එඤ්ඤං...' ඔහු පොඩ්ඩිටත් හිනාවක් පාලා, මලීගේ බිමට නැමුනු හිසට අත තිබ්බා. ඇගේ චීත්ත පොටේ එල්ලිලා හිටපු පොඩිත්තිගෙත් හිස අතගාලා එලියට බැස්සා.

ආව, ගිය විස්තර කතා කරලා මාලී තේ කෝප්පයක් හදන්ට උයන ගේ පැත්තට ගියාම පොඩ්ඩිත් ඒ පස්සෙන් ඇදුනා. පොඩ්ඩි උයනගේ ලොවි බංකුව උඩ වාඩි උනේ මලී කෑගහද්දියි. 

මාත එක්ක අඹ කොටු පැන්න කෙල්ල නේද මේ කියලා කාලෙකට පස්සේ ගමට ආපු පොඩ්ඩිට නම් තාම හිතාගන්නවත් බෑ. 'මොකද මලී උනේ' පොඩ්ඩි ඇහුවා.

මලී ඒක නෑහුන ගානෙට කේතලේ ලිප තියලා ගිනි මෙලෙව්වා. දුම් ගැහුනු බිත්ති, පැත්තක ගොඩ ගැහුනු දර ඉපිල්, කනාටු පොල් ගෙඩි දෙක තුන, බිම වැතිරිලා අලස ලෙස හිටපු හිරමනේ , බිත්තියේ එල්ලුනු කුල්ල, කිරි ගොට්ට....”මේ අපි පොඩිකාලේ මවපු සුර ලෝකෙද?” පොඩ්ඩි හිතුවා.

'මේ බරෙන් නිදහස් නම් මට කිසි කරදරයක් නෑ මයෙ මැනිකේ' මලී කීවේ පොඩ්ඩිගේ හිත දැක්කා වගේ. 'මෙහෙම පෙනුනට මට කිසිදෙයකින් අඩු පාඩු නෑ. ලොකු බන්ඩය්යා හොඳ ගොවියා. අපට අවුරුද්ද පුරා කන්ට, වී, හාල් පොල් ඇතිපදම් තියනවා. සුදු බන්ඩෙත් අතපය මහන්සිවෙලා හම්බ කරනවා. අපි ඒකෙන් ඉතිරි කලමනා පිරිමහ ගන්නවා...'

'මොකද මලී ඇත්තටම උනේ?' පොඩ්ඩි ආයම ඇහුවා... තේ කෝප්පයට සීනි දිය කරමින් හිටපු මලීගේ දෑසින් කඳුලු හැලුනේ 'ගොඩ, ගොඩ' ගාලා. 

'සුදු බන්ඩෙයි, මායි ආලේ බැඳුනේ හීන් සන්දියේ ඉඳන් කියලා මයෙ මැනිකේ දන්නවනේ. අපේ අප්පච්චි ඒ ගැන කතා කොරගන්ට එයාලගේ මහ ගෙදර ගියාම තමා කියලා තියෙන්නේ ලොකු පුතාටත් එක්ක සහේට ගේනවා නම් මඟුල කෙරන බව.’ 

සිරිමලී කඳුලු පිස්සා හැට්ට අතින්. 'ඉස්සල්ලාම මම බෑ කීවා. අපිට තිබුනා ගමෙන් ඈත පලාතකට පැනලා යන්ට. ඒත් ඒකට සුදු බන්ඩේ කැමති උනේ නෑ. ලොකු බන්ඩය්යා කියන්නේ දෙවියෙක්. හරිම ඉවසීමක් තියන , කරුනාවන්ත කෙනෙක්. එයා මේකට කැමති උනේ ගෙදරින් බල කරපු නිසා. අපේ මඟුල්දා එයා ගමෙන් පිට උනා. ආපහු ආවේ කාලෙකට පස්සේ. එතකොට සුදු බන්ඩා ගෙදරින් පිට උනා...'

මලී තේ කෝප්පේ දෑතින්ම පොඩ්ඩිට පිලිගැන්නුවා.

'දැන් ඔය ඉන්නේ?' පොඩ්ඩිගේ ප්‍රශ්නය තේරුම් ගත් මලී එයාගේ කුස දැඩි සෙනෙහසකින් පිරිමැද්දා. 'සුදු බන්ඩගේ. මේ හීන් එකී ලොකු බන්ඩය්යගේ' 

'ඉතින්?' පොඩ්ඩිට අහන්ට ඕනි උනු ප්‍රශ්න එකක්වත් මෙතනදි කටට ආවේ නෑ. 

'ගෑනියෙකුට ඔය දේ දැනගත්ත හැකි පොඩි මැනිකේ'ඔන්න ඒවෙලාවේ නම් මලීගේ මූනට නැගුනේ අර පරන පුරුදු දඟකාර හිනාව.

'අන්න අප්පච්චි එනවා...' පොඩිත්ති එලියට දුවනවත් එක්කම පොඩ්ඩිත් නැගිට්ටා. තෙත කොන්ඩේ උරිස්ස මත මුදලා දාගන හිටපු ලොකු බන්ඩාගේ අහිංසක හිනාව දැකපු පොඩ්ඩිගේ හිත ආපහු හෝස් ගාලා ගියා.

පොඩ්ඩි ඉතින් ගෙදර ගිය හැටියේ දහ අතේ කල්පනා කලා. 

'ඇයි අත්තම්මේ මේ එක ගෙයි කෑමක් කියලා එකක් තියෙන්නේ' ඈ අත්තම්මාගෙන් ඇහුවේ බැරිම තැන.

 

'ඔය ඉස්සර කාලේ මිනිස්සු තමන්ගේ වස්තු සම්බාරේ පිටට යන්වට  කරපු දේවල් නොවැ' අත්තම්මා පැවසුවා. 

'ඒ උනාට ඒක ගෑනු ලමයෙකුට කරන කොච්චර ලොකු අසාධාරනයක්ද?'   

පොඩ්ඩි ඇහුවේ තරහෙන්.

'ඕවා කාලයක් තිස්සේ මිනිස්සු පුරුදු කරන් ආපු දේවල්. කාලෙන් කාලෙට වෙනස්වෙන සිතිත්වල හොඳ , නරක අපට මෙහෙම මනින්ට බෑ පොඩ්ඩියේ. එවා හරි, වැරදි කියලා තීන්දු කරන්ට අපට පුලුවන්කමකුත් නෑ. අයිතියකුත් නෑ. ඒවා කාලයම විසඳලා දාවි'

අත්තම්මා දෑස් පලල් කරලා පොඩ්ඩි දිහා බැලුවා. 'මොකද පොඩ්ඩියේ මේ එක ගේ දීග කෑමක් ගැන හිතන්නේ? මයෙ මැනික එකගේ දීගෙක යන්ටවත් ලෑස්ති වෙනවද?' අත්තම්මා ඇහුවේ විහිලුවට..

'මම බඳින්ට ඉන්න කෙනාට බැඳපු නැති සහෝදරයෝ නෑ...'

දුවගන එන අත්තම්මාගෙන් ගැලවෙන්ට පොඩ්ඩිත් දීවා. අප්පච්චිට තේ කෝප්පයක් ගෙනියමින් හිටපු අම්මගේ ඇඟේ නොහැපී පොඩ්ඩි බේරුනේ අනු නවයෙන්. 'මොකද පොඩ්ඩි මේ දැඟලිල්ල?' අම්මා සැරකලා. 'මේ අත්තම්මා මාව එකගෙයි දීගෙක අරින්ට ලෑස්තිවෙනවා' පොඩ්ඩි කෑගෑවා... 

අනේ අසරන අම්මා අතේ තිබ්බ තේ කෝප්පේ බිම වැටිලා කුඩුවෙලා ගියා.

මේ ඉතින් දීග යෑමනේ. බින්න බහින එක ඊට එහා.

"the binna husband should take care to have constantly ready at the door of his wife"s room, a walking stick, a talpot (a palm leaf used as an umbrella) and a torch, so that he may be prepared at any hour of the day or night, and whatever may be the state of the weather or of his own health, to quit her house on being ordered."

John D"oyly මෙන්න මෙහෙම කියලා තියනවා. හපොයි ඉතින් තල් අත්තයි, හුලු අත්තයි අල්ලගන හිටියේ ඒ කාලෙනේ. දැන් ඉතින් ඕනම නම් ටෝර්ච් එකකුයි, කාරෙකුයි අරන් දෙන්ට බැරියැ. කොච්චර එකක්ද මේ වගේ හැමදේම කරන සැමියෙක් ලැබෙනවනම්.

ඔයිට එහානේ කුස රජ්ජුරුවෝ කරපුදේ. අඹුවක් ගන්ට ඕනි හින්දා පබාවතී බිසවගේ ගෙදර ගිහින් උයන ගෙයි, අස්ව ගාලෙයි, වැඩ කලා. දර දිය ඇද්දා. අන්න නියම පිරිමි. එහෙම තමන්ගේ පිරිමිකම පෙන්නන්ට පුලුවන් පිරිමින්ට ගෑනු හරිම කැමතී...

 "In this country, even the greatest hath but one wife, but a woman often has two husbands." …Robert Knox….

කතන්දරේට විස්තර හොයලා දුන්නු අහවලාටත් ගොඩාක් ස්තූතියි....