යක්කු

බිම වැටී උන් දැරිය ඇගේ දෑත් මුදාගන්ට දැඟලුවා. ඇගේ දෑත් හා පා රෙදි පටිවලින් බැඳ දමා තිබුනා. කට කොනකින් සුදු පැහැති සෙම ධාරාවක් ගලාගෙන ආවා. 

'මට යන්ට දීපල්ලා...මට යන්ට දීපල්ලා...' ඈ හිස දෙපැත්තට ගසා ගනිමින් කෑගෑවා. ඒ වගේ ඇඟ කිළිපොලන හඬක් පොඩ්ඩි කවදාවත් අහලා තිබුනේ නෑ.

'අනේ වෙද මහත්තයෝ මගෙ කෙලීට බෙහෙතක් කලා නම් ' ඇගේ අම්මා යැයි කිව හැකි මැදිවියේ ගැහැණියක්, ඉතා අසරණ ලීලාවෙන් අසල උන් මිනිසකු දෙස බැලුවා. ඔහු උගුරේ රැල් බුරුල් හැරියේ බොහොම උඩඟු ලීලාවකින්.

‘Oh my god!!! What's Happening…?’ අංශු ඇසුවේ දෑතින් මුව වසා ගනිමින්.

'ඕකට තමා යකා ගහලා  කියන්නේ' පොඩ්ඩි පැවසුවා.

'යකා ගහලා නෙමේ...යකා ආවේස වෙලා' අසල අප දෙස බලා උන් තරුණයෙක් නිවැරදි කලා.

'ඇත්තටම යක්කු ඉන්නවද?' අංශු ඇසුවේ  ආපසු නිවෙස වෙත පියවර මනිනා ගමන්. 

මදැයි හවස වෝක් එකක් යන්ට ආවා. දැන් ඉතින් යක්කුන්ට බය හන්දා ආපහු වලව්වට යනවා.

'යක්කු කියලා ජාතියක් ඉස්සර කාලේ හිටියනේ. මේ කියන යක්කු ගැන නම් මම දන්නේ නෑ. ඉතින් නොදන්න හන්දා, එහෙම ඒවල් සිද්ධවෙන්නේ නෑ කියන්ටත් බෑ' පොඩ්ඩි ඇයට කීවා.

නිදන්ට ගියාමත් පොඩ්ඩිගේ හිත පිරී තිබුනේ ඒ දැරියගෙන්. ඒ එක්කම පොතක කියවලා තිබුනු කොටසකුත් හිතට නැගුනා.

//කුට්ටි කැපිය හැකි තරම් කලුවර ඒ රාත්‍රිය හරිම මූසලයි. ඈතින් උඩුබුරනා හිවලෙකුතේ හඬ ඇහුනේ ඇඟ කිලිපොලවමින්. හුලඟට  ගස් කොළන් ඇහේ ඇඹරුනේ, ඇගේ හිත ඇතුල කියාපාන්ට වගේ. වේගයෙන් දිව ගිය ඇයගේ, කටු අකුල් වලට සීරුනු දෙපාවල වේදනාව ඇයට දැනුනේ නෑ. ඈ ගියේ ඇයට අසාධාරණයක් සිදුකල ඒ මිනිසුන්ට සාප කරන්ට. දැඩිව වැවුනු ගස් ගොන්නක් අතරවූ, කුඩා දේවාලය තුලට ගිය හඬා වැලපෙමින් ගිය ඇය කඩා වැටුනේ කුණාටුවකට අහු උනු ගහක් බිමට පාත්වෙන්නාක් වගේ. තාමත් ලාවට දැල්වෙන පහනේ ආලෝකයෙන්, එහි උන් ගැහැනු දේව, ප්‍රතිමාවේ කරවටාවූ, හිස් කබල් කල මාලයත්, ලේ වැගිරෙන එලියට දැමූ රතු දිවත්, කැපී පෙනුනා. ඒ කාලි මාතාව. 

 

'මෑනියනේ මට විනකල, මගේ දරුවන් අනාත කල, මගේ පරම්පරාව විනාශ කිරීමට යන ඒ නිර්ලජ්ජිත පුරුෂයාටත්, ඔහුගෙන් එන පරපුරටත් ශාපවේවා...ඔවුන් ජීවිත කාලය තුලම තිරිසනුන් මෙන් හැසිරේවා. එකිනෙකා කපාකොටාගෙන මියේවා....ඔවුනට ශාප වේවා. ශාප වේවා....' ඈ වනය දෙදරවා යන හඬින් විලාප නැගුවා…//

 

මේ කියවුනේ යක්ෂ කුමාරිකාවක් ගැන. ඒ යක්ෂයින් හා අද කතා කරන යක්ෂයින් අතරේ සම්බන්ධයක් තියනවද? හොඳම වැඩේ තමා ලංකාඉතිහාස පොතක් කියවලා බලන එක. ඉතින් රෑ තිස්සේ සද්ද නොකර පහලට ගිහින් අප්පච්චිගේ පොත් රාක්කයෙන් පොතක් හොයා ගත්තා.

මෙන්න පොතෙන් හොයා ගත්තුවා.

මුලින්ම මිනිස්සු විශ්වාස කරලා තියෙන්නේ රාක්ෂයන් ගැන. ඉන්දියාවට ආපු ආර්යයන් තමා මේ විශ්වාස ගේන්නේ. එයාලා කියන විදියට රාක්ෂයන් එක, එක වේශයන් මවාගෙන මිනිස් සිරුරට ආවේස වෙනවා. එතන ඉඳන් ඒ මිනිසාව හසුරුවන්නේ අර රාක්ෂයනුයි.

මහා බ්‍රහමයා තමයි ලෝකය මවන කොට ජලාශ මවලා, ඒවායේ ආරක්ෂාවට රාක්ෂයින් මවලා තියෙන්නේ. අදටත්, ගෑනු ලමයින්ට ලිඳක් ලඟට හෝ ඔයක්, දොලක්, වැවක් ලඟට තනියම යන්ට නොදෙන්නේ ඒ හන්දා වෙන්ටැති.

 

'නෑ නෑ ගොම්මන් වෙලාවට ගෑනු ලමිස්සියෝ ඔය වතුර තියන තියන තැන්වල යන්ට නාකයි. ගොපල්ලත් එලියට බහින වෙලාව'  මැණිකා කීපාරක් නම් ඔය මන්තරේ ජප කරලා ඇද්ද? ගොපල්ලා නම් බටනලාවක් අරගෙන, හරක් මඩු ගානේ රස්තියාදුවෙන කෙනෙක්ලු. එක විදියකට පොතක් කියවන්නෙත් කොහොමද? ඔලුව හැරෙන, හැරෙන අත දුවනවා.

ඉන්දීය ග්‍රන්ථ වන 'රාමායණය, මහා භාරතය ' වගේ කතාවල සඳහන් වෙන විදියට මේ රාක්ෂයින් ලංකාව කියන දූපතට ඇවිත් එහි පදිංචි වෙලා තියනවා. කුවේර කියන ධනයට අධිපතියා ඉඳලා තියෙන්නේ ලංකා දූපතේ, ත්‍රිකූට කියන පර්වතේ උඩ හදලා තිබුනු 'ලංකාපුරය' කියන නගරයේලු. (ඒක හදලා තියෙන්නේ ලේසි පාසු කෙනෙක් නෙමේ. 'විශ්වකර්ම ' දිව්‍යපුත්‍රයා. එයාගේ දියණියවන මන්දෝදාරි තමා රාවණාගේ අගබිසව.) රාවණා එයාගේ වස්තුවයි, අර දඬු මොනර වාහනෙයි කොල්ල කෑවලු. කොල්ලකාලා සීතාව පැහැර ගෙන ආවට පසු උනු විපත්තිය දන්නවනේ. එයාගෙන් පස්සේ රට භාර වෙලා තියෙන්නේ 'විභීෂණ ' කියන රාක්ෂයට. එතනින් පස්සේ ලංකාවේ හිටපු රාක්ෂයින් ගැන කවුරුත් කතා කරන්නෙ නෑ.

හැබැයි එතන ඉඳන් සඳහන් වෙනවා යක්ෂයන් ගැන. අර උඩින් සඳහන් කරපු පොතේ කොටස  ඔලුවට ආවේ මතක් උනේ ඒ හන්දයි.

 

ජනෙල් පියන් පතක්, බිත්තියේ දඩාස් ගාලා හැපෙන සද්දෙට පොඩ්ඩි උඩ ගිහින් බිම වැටුනේ නැතුව විතරයි. දවාලේ ඇරපු ජනේලය වහන්ට අමතක වෙලා. ජනේලෙන් එයා අඳුරින් වැහුනු ලෝකය හරිම අද්භූතයි. ඉඳහිට ඇහෙන බස්සෙකුගේ හඬ උනත් ඇහෙන්නේ මහා අමුතු විදියකට. ඉස්සර කාලේ මිනිස්සු බය උනු එක අහන්ට දෙයක්ද?

පොඩ්ඩි ආපහු පොතට ඇස් යොමු කලේ කෝකටත් වට පිට බලමින්.

ලංකාවට පසු කාලෙක ආපු වෙලෙන්දෝ එහි හිටපු යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් ගැන සඳහන් කරන්නේ අර රාක්ෂයින් වගේ නෙමෙයි. භයානක, මිනී කන, ජාතියක් හැටියටයි. මේ සමහර වෙලාවට වෙලඳාම එයාලා අතට ගන්ට කරපු බොරුවක් වෙන්ට බැරි නෑ.

බුදුහාමුදුරුවෝ ලංකා දීපයට ආවලු යක්කුන්ගේ ගැටුමක් සමථයකට පත් කරන්ට. බුදුහාමුදුරුවෝ  එනකොට ලංකාවේ හිටපු යක්ෂයින් ගැන දීපවංශයේ සඳහන් වෙන්නේ මෙහෙමයි.

 

‘at that time the ground of Lanka was covered with great forests, and full of horrors: frightful. Cruel, blood-thirsty Yakkhas of various kinds, and savage, furious, and pernicious Pisachas ( a lower form of demon) of various shapes and full of various (vicked) thoughts , had all assembled together. I shall dispel the Rakkhasas and put away the Pisachad; men shall be masters (of the island )’

(I, pp. 46 ff., Oldenber’s translation) 

හපොයි බය හිතෙනවා. අර රාක්ෂයන්ගෙන් ඉතිරි උනු කොටස ගැන වෙන්ට ඇති මේ කියන්නේ. පොඩ්ඩිට නම් හිතුනේ එහෙමයි.

උතුරේ හිටපු නාග ගොත්‍රිකයෝ පහලට එලවපු මිනිස් කොටසක් විදියටත් මේ යක්ෂයන් හැඳින්වෙනවා. 

යක්ෂ කියන නම් හැදුනු හැටි ගැන හොඳ අර්ථ කථනයක් දෙනවා එච්. නෙවිල් මහත්තයා.. (මියගිය ) එයා කියන හැටියට ආදිකාලීන වැසියන් දඩයක්කාරයෝ හන්දා නිතර ඊතල භාවිතා කරලා තියනවා. 'ඊයක්' කියන එක තමා පසුව ' ඊයකා’ වෙලා, ‘යකා' බවට පරිවර්තනය වෙලා තියෙන්නේ. ඒ අදහස නම් නරක නෑ. එහෙම නම් යක්කු කියලා බයවෙන්ට දෙයක් නෑනේ.

පොත කියවන ගමන් යක්කුන්ගෙන් කරදරයක් නැතුව පොඩ්ඩිට එහෙමම නින්ද ගිහින්.

 

පහුවදා අර ගෙදර තොවිලයක්ලු. යක්කු ටික ඔක්කොම එලවනවලු.මහසෝනා, රීරි යකා, සහ කලු යකා.

'මහසෝනා හරි ලොකු සද්දන්ත එක්කෙනෙක්. තනියෙන් අහුවෙන කෙනාගේ පිටට හොඳ පාරක් දුන්නාම තමා මනුස්සයා ලෙඩ වෙන්නේ...' මැණිකා කියනවා. 'රීරි යකා කියන්නේ ලේ පිපාසෙන් ඉන්න යකෙක්. ඉපදුනු වෙලාවේ අම්මාගේ කිරි බොමින් හිටපු අහවල් එකත් ගලවගෙන, අම්මා මරාගත්තයි කියන්නේ'

'එතකොට අර කලු යකා...' අංශු අහනවා.

'එයා ඉතින් බැල්ම දාන්නේ නොබැඳපු ගෑනු දරුවන්ට' දයාවතී කියනවා.

'හවසට යමුද?' අංශු අහනවා.

'හපොයි මට නම් බෑ ' පොඩ්ඩි කීවා.

එදා රෑ නම් කාටවත් නින්ද ගියේ නෑ බෙර හඬයි, යටි උගුරෙන් හූකියලා කෑගහපු හඬවලුයි හන්දා.

 

A Prayer:

Rise, Agni, drive off those who fight against us: make manifest thine own celestial vigor.

Slacken the strong bows of the demon –driven…

Destroy the cursing Rakshasas.

(In the fourth hymn of Book  iv of the Rig-Veda (Griffith’s translation )