රජ මෙහෙසියක් නොවූ ඇය...!!!

ඈ මාලිගාවට ඇතුල් උනේ බියෙන්. එහිවූ උස් දොරටු, විශාල කවුලු, දිලිසුනු පහන්, කැටයම් කල පියගැට පෙලවල්, මදින ලද පොලව මේ සියල්ල ඈ තුල ඇති කලේ චකිතයක්. ඈ හා ගමන් කල සේවිකාවන් දෙසවත් ඇය හිස ඔසොවා බැලුවේ නෑ. ඒත් දෙපස උන් සේවිකාවන් දෙදෙනා දුටුවේ , වර්ණනා කල නොහැකි ඇගේ රූසපුවයි. එය අතට අසු කරගත නොහැකි සුවඳක් වගේ. හිමින් සැරේ ඇවිත් සිරුරෙහි වැදී සිහිලක් දී යන මඳ නලක් වගේ. ඉර නැග එන වෙලාවට ආලෝකමත් වීගෙන එන අහසක් වගේ. ඈ කෝමලයි. ඇගේ ගමන සිදු උනේ ලතාවකට. ඇගේ දෑස, ඇගේ මව සමාන කලේ නිල් මහනෙල්වලට. එහි වූයේ මුවැත්තියකගේ බඳු බැල්මක්. ඇය ඇගේ සොහොයුරිය තරම් රන් පැහැ උනේ නෑ. එලලු පාටයි. ඇය 'කතී' නමින් හැඳින් උනේ ඒ හන්දා වෙන්ට ඇති. මාලිගාව තුල, විවිධ රූබර යුවතියන් උන්නත් මේ වාගේ අහිංසක තැනැත්තියක් සේවිකාවන් දැක තිබුනේ නෑ.

කිසිදා කිසිවෙකුගෙන් කිසිදු සේවයක් නොගත් ඇය සේවිකාවන් ඇගේ සිරුර කිරි දියෙන් දොහා, සඳුන් කල්කයෙන් ඔපගන්වා, රුව සරසනතුරු නිහඬව බලා උන්නා. ඇගේ හද ගැහුනේ ඔහු හමුවනතුරු. ඔහු ලංකා දීපය එක්සත් කල වීර රජ කෙනෙක්. ඒත් ඇය වැනි සාමාන්‍ය කෙල්ලෙකට දැක්වූ  ආදරය සැබෑවක්බව ඔහු මුලු ලෝකයටම ඔප්පු කලා.

ඔහුගේ මව , මුලු දිවයිනම හිස නැමු ඒ වීර කාන්තාව තමා දෙස නෙත් යොමාගෙන, පුත්‍රයාට අද දහවල කල ඇමතුම ඇය  අමතක කලා. 'පුත හෙට උදෑසනින් ඔබ ආපසු දකුණ බලා පිටත් වේය යුතුයි. එහි වැසියන් නොසන්සුන්බවට රාවයක් පවතිනවා......' ඇය , ඔහුගේ මෑණියන් පාමුල වැඳ වැටෙනවිට මවගේ අත ඇගේ හිස ස්පර්ශය කලේ නෑ. යාන්තමට හිසට උඩින් නතර වූවා විතරයි. ඒ වීර මව ඉපිද උන්නේ රට දැය රකින්ටයි.  ඈ මෙන් සැමියාට ආදරය කිරීම සඳහා නොවේ.

ඇගේ සිතුවිලි බිඳ දමමින්, ඔහු යහන් ගැබ කරා ආවේ සුපුරුදු ගමනින්. ඒ සිනාව වෙනදා වගේමයි. වෙනසකට වූයේ ඔහු ඇඳ සිටි අඳුම් පැලඳුම්. ඔහුගේ තුරුලට වැදුනු ඇයට ඔවුන්ගේ වෙනසත්, තමා උන්නේ මාලිගාවකද යන්නත් අමතක වූවා.  

ඒත් මාලිගාවේ උනත් ගෙවන ජීවිතය රෝස මල් යහනාවක් නොවේ කියන එක තේරෙන්ට ඇයට වැඩි කල් ගියේ නෑ. මාලිගාවේ උත්සව සභාවලදී ඈ හැමවිටම හිටියේ පසුපසින්. රජ කුලයක් කෙනෙක් නොවූ නිසා රජු අසලින් හිඳ ගැනීමට ඇයට වරම් තිබුනේ නෑ. ඔහුත් දැඩි මතයක එල්බගෙන හිටියේ වෙනත් බිසවක් අග මෙහෙසිය තනතුරට ගත්තෙත් නෑ. මහා විහාරයේ සංඝ පරපුර ඇයට අකැමති වූයේ ඒක හන්දා වෙන්ට ඇති.

 මේ කාලය තුල එක රැයක මව් බිසව ඔවුන්ගේ නිදියහන කරා පැමිණියේ ඔවුන් දෙදෙනාම පුදුම කරවමින්.

'පුත...ඔබ අනෙක් මෙහසියන් අමතක කර දමා ඇතිබවක් පෙනෙනවා ...' ඇය පැවසුවේ අහිංසක කතීගේ හදවත දෙදරවමින්. ඔහුගේ දෙනෙතට නැගුනු සංතාපය ඇයට දරාගත නොහැකි වුනා. 'ඒ රජ කුමරියන්ගේ දෙමව්පියන්ට අපි වගකිවයුතු වෙනවා. 'වහාම ඔවුන් කරා යෑමට සූදානම් වෙන්ට.'' ඈ කතී දෙස බැලුවේවත් නෑ.

'ඔබට මගෙන් අවසරයි ස්වාමීනී...' ඇය කීවේ ඔහුට පිටුපාගෙන. ඔහු කුටියෙන් නික්මෙන තුරු ඇය උන්නේ දෑස් තදින් වසාගෙන. හැඬුම තද කරගෙන. යහනට වන් ඇයට මැවී පෙනුනේ ඔහුගේ දෑස තවත් දෑසක් දිහා බලා ඉන්නා අන්දම. තවත් දෑතකට ඔහු මැදිව ඉන්නා හැටි, තවත් කෙස් රොදක් ඔහුගේ ඇඟිලි තුඩුවලට මැදිවෙන හැටි. ඔහුගේ දෙතොල ඒ දෙතොල වෙත නැමී යන සැටි. ඒ දෙතොලේ තමාට පමණක් වෙන්වූ සිනාව තවත් කෙනෙක් වෙනුවෙන් ඇඳෙන හැටි. ඔහුගේ උණ්සුම් සුසුම් වෙනත් අයෙකුගේ උණුසුම් සුසුම් හා එක්වෙන අන්දම. එකිනෙකා හා වෙලෙන ඔවුන්ගේ සිරුරු....රෑ එලිවෙන්තුරු ඇය ඉකිබින්දා. සඳ බැස යද්දී, ඇගේ දෑසෙහි කඳුලු අවසන් උනා. උදෑසනම ආපසු යහනට ආ ඔහු දෙස ඈ නැවත බැලුවේ නෑ. නිදි නොලබා රාත්‍රියේ ඉතිරිය ඔහු ගත කල බව ඇය දුටුවේ නෑ. ඊලඟ දවස එච්චරම අමාරු වූයේ නෑ. ඒත් වෙන ලඳකගේ ගතෙන් උණුසුම්වූ ඒ ගතට නැවත් ඈ ලංවූයේ හදවතින් නම් නොවෙයි.

ඔහු ඇයට ආදරය කලේ අවංකවම. ඇගේ අවිහිංසක සිනාව විඩාපත් ඔහුගේ හිත නිතරම පුබුදු කලා. තමා කල මහා විනාශය ගැන තමා කෙතරම් කම්පාවන්නේදැයි ඔහු පැවසුවේ ඇය හා පමනයි. දාගැබ් තනා, වෙහෙර, විහාර සාදවා, දන් පින් කරන්නට ඔහුව පෙලඹවුයේ ඇයයි. ඔහුගේ හිත නිසසල කිරීමට පුලුවන් වූයේ ඇයට පමනමයි.

ඇය ක්‍රමයෙන් තමාගෙන් ඈත්වෙනු ඔහු බලා සිටියා.

 තමාට ලැබුනු පුත් කුමරුට ඈ බොහෝසේ ආදරය කලේ මේ නිසාම වෙන්ටැති. ඒ තමාගේම කොටසක්වූ හන්දා වෙන්ටැති. ඔහුත් ඇය වගේමයි. සෞම්‍යයයි. ප්‍රියජනකයි. සංගීතයට කැමතියි. ඔහුගේ වස්දඬු රාවය මාලිගාවේ හැමෝම ප්‍රිය කලා. තමාට මෙන්ම ඔහුටත් ඉදිරියට ප්‍රශ්න රැසකට මුහුන දෙන්ට වෙන්බව ඈ දැනගෙන උන්නා.

'මා ඔබේ අග මෙහෙසිය නොවෙන හන්දා පුත් කුමරුට සිහසුන හිමිවෙන්නේ නෑ නේද?' ඇය ඔහුගෙන් ඇසුවා. ඔහු පිලිතුරු දුන්නේ කල්පනාකාරීව. 'තිස්ස සිහසුනට ආශා කරනවා. ඒත් පුත් කුමරුගේ කැමැත්තක් අපට කල හැකි.'

 

තමාගේ පුතුන් හට අනෙකුන්ගෙන් අතවර වෙනවාට ඈ කැමති වූයේ නෑ. ඒ හන්දයි ඔහු වන දෙවඟනක් බඳු අශෝකමාලාව කැඳවා ආවිට ඈ තමන්ගේ ආශීර්වාදය ඔවුන්ට දුන්නේ. අශෝකමාලා හැබෑ රූමතියක්. දැක්ක මොහොතේ සිටම කතී ඇයට තමාගේම දරුවෙකුට මෙන් ආදරය කලා.

'ඈ රොඩියක්.' පුන්නා ඇගේ දාසිය බියෙන් පැවසුවා. 'රජුතුමා දැනගත්තොත්, අපි හැමෝටම මැරුම් කන්ට වෙයි' ඇත්තෙන්ම මෙවන් අවස්ථාවක රජ අණ වූයේ මරණ දණ්ඩනය. ඒත් රජතුමා තමා හන්දා එවැනි දෙයක් නොකරන බව ඇය සහසුද්දෙන්ම දැන උන්නා. ඇය තමා අතවු සියලුම රත්තන් පලඳනා ගලවා අශෝකමාලා අතට දුන්නා. 'ඔබ දෙපල මෙහි නොරැදී, කොහේ හෝ දුර පලාතකට යන්ට'

 අඳුරේ ආපහු මාලිගාවට ඇදෙන ඇගේ ජායාව කිසිවෙකු දුටුවේ නෑ.

'මොනවා? රොඩීයක් එක්ක' ඔවුන්ගේ පලා යෑම ඇසූ, ඔහු පය තදින් පොලවේ ගැසුවා. යුව රජුගේ මුහුනේ වූ සිනාව දැක්කේ ඇය විතරක් වෙන්ට ඇති. 'අද සිට මේ මාලිගයේ දොරට ඔහුට වැසේවි. ඔහු රජ කුමරෙක් නෙමේ. සැඩොලෙක්' ගර්ජනා කල ඔහු අසුනෙන් නැගී සිටියේ කිව නොහැකි තරම් කම්පනයකින්.

කතී අභයගිරි විහාරයට ඇදුනේ හිත සනසා ගන්නට. ඈ ක්‍රම, ක්‍රමයෙන් භාවනා ප්‍රගුණ කලා. එහි ප්‍රතිපලයක් වූයේ ඈ ආශ්‍රම ගත වීමෙන්. රජු රාත්‍රියට වැව් ජලය කලඹා මතුවෙන නාග කන්‍යාවකට ආදරය කරන බවක් ඇයට පැවසුවේ පුණ්ණායි. ඒ ආදරයට බාධාවක් වූයේ ඇයයි. ඇගේ වනගතවීම ඉක්මන් කල එක හේතුවක් ඒ වෙන්ටැති.

ඈ අතීතයෙන් හිත අහකට ගත්තේ නිවුනු හැඟීමකින්. වැව් තලය වසා පිස එන, සුළඟ ඇගේ ගත සිසිල් කලා. ඈ පෙනුනේ පිට දී සිටි මහ නුගේම කොටසක් වගේ. පරිසරය හා ඇයත් දෙකම් එකක් වූවා හා සමානයි.

'මෑනියනි..මෑණියනි' ඒ ඇසුනේ ඇගේ ආවතේව සඳහා ඇයත් සමග මාලිගාව අත් හැර පැමිණි පුණ්ණායි

ඈ දෑස් ඇරියේ සෙමින්. 'පුණ්ණා...'

'ඔවුන් මෙහි ඇවිත්...ඔවුන් මෙහි ඇවිත්' ඇගේ හඬේ වූයේ කලබලයක්. ඒ සමගම තමා දෙසට එන තරුණ යුවල ඈ දුටුවා. ඔවුන් තාමත් නොසැලෙන ආදරයකින් සිටිනා බව පෙනුනේ ඔවුන්ගේ හැසීරීමෙන්. එකිනෙකා දෙස බලා කල සිනාවෙන්. ඇස්වලින් කල කතාවෙන්. දෙදෙනා ඇයට නැමී වැඳ ආචාර කලා.

'මෑණියනි. අපි ඔහු ඔබ වෙත ගෙනාවා. අපිට ඔහු රකින්නට බෑ. ඔහු රැකිය හැක්කේ ඔබට පමණයි. තිස්ස යුව රජුට සමහර රට වැසියන් කැමති නෑ. මොහු ගැන තොරතුරු දැනගත්තොත් රටේ ලොකු කැළඹීම් ඇතිවෙන්ට බැරි නෑ.' 

ඔවුන් දෙදෙනා පිටුපසින් මෑත් වූයේ තමාගේ පියාට වඩා තමාගේ මුත්තණුවන්ගේ කපාපු පලුවක් බඳු පුත් කුමරෙකුයි. කිරි දත් විහිදා ඔහු පෑවේ ඒ සිනහවමයි. ඇගේ හිත මොහොතකට නතර උනා. සිඟිත්තා ඇගේ අත අල්ලාගෙන ඈ දිහා බලා උන්නේ එදා රාහුල කුමරු බුදු හිමියන්ගෙන් දායාද ඉල්ලුවා වාගේමයි.

ඇය ඔහු හා සිනාසුනේ ඒ සියල්ල ඔහු වෙත දීමට සූදානමින්.....

Dr. S. Paranavithana, commissioner of Archeology. He discovered interesting and valuable evidence in pre-Christian Brahami inscription, which can be ascribed to the first, second or third centuries BC. The inscription is on a rock bolder at the ancient Vihara at Kossagama Kanda near Maradankadawala in the Anuradapura district. The inscription as translated by Dr. Paranavithana reads as follows:

By Kati the charming wife of the great king Gamini Abaya, dear to the gods has the convent of Milaka Tisa being caused to be established.

And other wonderful fact discovered by Dr. Paranavithana is that the rock inscription of queen Kati is in the form of a Sinhalese Gee (verse). Therefore the very first known Sinhala Gee is found in Katie’s inscription. She may not have composed the Sinhala verse in the middle of the second century B.C. But it must have had her approval. Therefore we may assume that Sinhala poetry started from the middle of the second century B.C. and that too by a queen. 

The name Kati is certainly common enough name that seems to justify the popular tradition that Dutugamununu’s queen was not of Royal blood. Her non appearance at Dutugamunu’s Royal functions cannot be fully explained due to the absence of evidence but the inscription proves that her name was Kati, that she was charming, and that she was a very pious lady who established the convent of Milaka Tisa.

//They do not love that do not show their love. The course of true love never did run smooth. Love is a familiar. Love is a devil. There is no evil angel but Love……..William Shakespeare//

 ඔබ ගාමිනීද? නැත්නම් සාලියද? ඔබ කවුරුන් වුවත් මගේ මේ පිදුම ඔබටයි……