කාන්තා විමුක්තිය

ඔය මාතෘකාව සමච්චලයට ලක් කෙලේ ලංකාවෙන් ටික කාලෙකට ඇවිත් හිටපු අපේ සිංහල  යාලුවෙක්.  රාත්‍රී ආහාර ගනිමින් හිටපු අප අතුරින්, මගේ යෙහෙලියන් කීපදෙනෙක්ම ඔහු හා වාද කලත්, ඔහු පැවසූ  වදන් කීපයක් මගේ හිතේ තදින්ම වැදුනා.

'මගේ අම්මා ගැමි ගැහැනියක්. එයාගේ සතුට තමා ලමයින්ව හරියට හදන එක. එයාලව බලාකියා ගන්න එක. අපි කොච්චර එපා කීවත්, වැඩට කවුරු හරි ගෙනත් දුන්නත්, අම්මා උදේම නැගිටලා අපේ කෑම හදනවා. බත් මුල් බඳිනවා. අපි යනකල්, එනකල් මග බලා ඉන්නවා. අපි කාලා ඉවර වෙනකල් අපි කොච්චර කීවත් එයා කන්නේ නෑ. අපි නිදන්ට ගියාට පස්සේ එයා නිදන්නේ. අපි හැමදාම උදේ නැගිටිනකොට එයා නැගිටලා. තමන්ගේ පවුල, ගෙදර බලාගන්න එක තමා එයාගේ විමුක්තිය. ඒකත් එක අතකට කාන්තා විමුක්තියක්ම නේද?’

‘ලොකු ගෙදරක, අතට පයට වැඩකාරයෝ තියාගෙන, පුටුවක් උඩ වාඩිවෙලා පත්තරයක් කියවන්ට හරි, දවස පුරා ටීවී බලන්ට හරි කීවොත් හරි අපේ අම්මා බලයි මේ විකාරේ මොකක්ද කියලා. එයා හැදිලා තියෙන්නේ අපේ දේ අපිම කරගන්ට ඕනි කියන පරිසරයක. නිකන් ඉඳලා එයාට පුරුද්දක් නෑ. ඔය ලෝකේ පුරා ගෑනු කෑගහන 'කාන්තා විමුක්තිය' ගැන එයාට කීවොත් එයා හිනාවෙයි. 'අනේ පුතේ අද කාලේ අයගේ විකාර' කියලත් කියයි.’

මගේ හිතට ආවේ 'ඒ කතාවත් ඇත්ත නේද?' කියන එක.

'එකමත් එක කාලයක, ඈතම ඈත රටක හිටියලු ආදරවන්තයෝ දෙන්නෙක්. මෙයාලගේ ආදරේ කොච්චර ලස්සනද කීවොත්, දෙන්නා එකිනෙකාට කොච්චර ආදරේ කලාද කීවොත්, එයාලා පහුකරගෙන යන තැන්වල ඉන්න හැමෝම, තමන්ගේ වැඩ නතර කරලා එයාලා දිහා බලන් ඉන්නවලු. තමන්ගේ සැමියන් එක්ක වාද කරමින් ඉන්න ගෑනු උදවිය හදිසියේම එයාලා වාද කලේ මොකටද කියලා අමතක වෙනවලු. පුංචි ගෑනු ලමයින්ගේ කොන්ඩවල මකුලු පැටව් දාන්ට තැත් කරමින් හිටපු පුංචි පිරිමි ලමයි ඒ වෙනුවට එයාලගෙන් හාදුවක් ගන්නවලු. සිත්තරුන් වැලපුනාලු ඒ ආදරේ සිත්තමකට නගන්ට බැරි එක ගැන. අහසේ දේදුනු පෑව්වලු කිසිදාක පායපු නැති විදියට. ' මේ  Samantha Van Leer ගේ ‘Between the Lines’ කියන පොතෙන් කොටසක්. මේ කතාවේ ඉන්න ආදරවන්තිය මම නම් එයාට වෙන විමුක්තියක් අවශ්‍ය වෙන්නේ නෑ කියලා තමයි කතාව කියවගෙන යනකොට මට නම් හිතුනේ.

 

කතාවට අර සම්බෝලයි බතුයි කාලා කියමු කියන්නෙත් මේ වගේ ආදර කතාවල වෙන්ට ඇති නේද? බලපු බලපු තැන්වල මල් පිපිලා පේන්නේ, වටපිටාවේ වර්ණ වැඩියෙන් දකින්ට ලැබෙන්නේ, සමනල්ලු ඇඟෙ හැපීගෙන යන්නේ, සුළඟේ පවා මල් සුවඳ දැනෙනේ ඒ වගේ ආදරයක් හිතේ තියෙනකොට. ඒ වෙලාවකදී ගැහැනියෙකුට කාන්තා විමුක්තියක් මතක් වෙයිද? (පොඩ්ඩිට නම් ඔය එක විමුක්තියක්වත් මතක් වෙන එකක් නෑ, එයා හදන පොල් සම්බෝලයි, බතුයි කාලා , එයාගේ පුලුල් උරතලේ මූණ හොවාගන ඉන්ට පුලුවන් නම්.)

ගෑනු කියන අය පිරිමි වගේ නෙමෙයි. අපි මොනවා කීවත් සමාජයේ වැඩියෙන්ම ගැරහුම් ලබන්නේ ගැහැනිය. මානසිකව දුක් විඳින්නේ ගැහැනිය.

මේ කියන ගැහැනිය මට හමු උනේ සාදයකදී. එයා හිටියේ තනියම යම් බීමක් තොල ගාමින්. 'ඔය ඉන්නේ අර ලඟදි ඩිවෝස් උනු අර අහවලා' මගේ ලඟ හිටපු ගැහැනියක් කීවා. මම ආපහු අර ගැහැනිය දිහා බැලුවා. එයාගේ මූනේ තිබුනේ විඩාපත් පෙනුමක්. එයා කවුරුත් දිහා බැලුවේ නෑ. මට ඒ තැනැත්තිය වෙත යන්ට හිතුනේ ඉබේටම. 'ඇයි ඔයා මා ලඟට ආවේ. ගෑනු උදවිය මා එක්ක කතා කරන්ට බයයි. මම එයාලගේ මහත්තුරු, ආදරවන්තයෝ හොරකම් කරයි කියලා. ' ඈ මට දිග කතාවක් කීවා. 'දික්කසාද වෙන ගෑනු දිහා මිනිස්සු බලන්නේ වපර ඇහැකින්. ගෑනියෙක් හරි හේතුවක් හන්දා මිනිහෙක්ගෙන් වෙන් උනත්, එයා නරක ගෑනියෙක්. සමාජයේ කවුරුත් එයා පිලිගන්ට කැමති නෑ. එයා දිහා බලන්නේ ඕනෑම වැරදි වැඩකට ලෑස්ති, ගෑනියෙක් දිහා බලන්නා වගේ. ගෑනු මේ වෙලාවලදි හරිම කෲරයි. ඒත් දික්කසාද උනු පිරිමි දිහා ගෑනු බලන්නේ හරිම දුකෙන්. එයාට කෑම වේලක් හදලා දෙන්ට, එයාට තව කවුරු හරි හොයලා දෙන්ට ගෑනු උදවිය පොරකනවා.' ඇගේ කතාව දිහා බැලුවම ඒ වගේ අයට වැඩියම නොසලකා හරින්නේ ගෑනු උදවියමයි. පිරිමි අනුකම්පාව පෙන්නලා එන්නේ එක දේකට. 'කඩවල මුදලාලිලා බඩු නිකං දෙන්ට හදනවා. ගෙදරටම ගෙනත් දාන්ට හදනවා. ඔයා මේවා තේරුම් ගන්ට පොඩි වැඩී...' ඒ එයා කීව කතාව. මේ කාන්තාවන් ඇත්තටම විමුක්තියක් ලබන්ට ඕනේ අර විදියට එයාව කොන් කරන ගෑනුන්ගෙද? අවස්තාවෙන් ප්‍රයෝජන ගන්ට එන පිරිමින්ගෙන්ද?

තාමත් ඉන්දියාවේ සමහර පලාත්වල 'සති පූජාව' කියලා දෙයක් තියනවා. ස්වාමියා මිය ගියාම බිරිය එයාගේ දර සෑයට පැනලා මිය යන. එහෙම අකැමති අයව බලෙන් මේ සෑයට තල්ලු කරන අවස්තාවලුත් තියෙනවලු. අපේ කාන්තාවන්ට වඩා මේ ඉන්දීය කාන්තාවෝ එයාලගේ සම්ප්‍රදායන් නිසා දුක් විඳින අය. මේ වගේ වැන්දඹු කාන්තාවන් ගනන් ගන්නේ මූසල අය විදියට ගමනක් යනකොට මුණ ගැහෙනවට කවුරුත් කැමති නෑ. සමාජයෙන් කොන් වෙනවා ඉබේටම.

ඉන්දියාවේ මෙවැනි කාන්තාවන් වාසය කරන වෙනම ස්තාන පවා තිබෙනවා. සමහර ගෑනු ලමයි කුඩා කාලෙදිම වයසක මිනිසුන්ට විවාහ කරදීම හන්දා මේ මිනිස්සු හදිසියේ මියගියාමත්, විඳවන්නේ අර කුඩා ගෑනු ලමයි. මේ වගේ ගැහැනුන්ට පිරිමියෙක් අනුකම්පා කලත්, ගෑනියෙක් නම් ලේසියෙන් අනුකම්පා කරන්නේ නෑ.

මෙයාලගේ විමුක්තිය තියෙන්නේ කොහේද? අර සමාජෙන් කොන් කරන ගෑනුන්ගෙන්, පිරිමින්ගෙන් ගැලවීමද? නැත්නම් කාන්තාවන් මෙවන් විපතට පත් කරලා තියන සම්ප්‍රදායික බැඳුම්වලින්ද? එහෙමත් නැත්නම් මුලු මිනිස් සංහතියෙන්මද?

ඒ වගේම තමා, තමන්ට අමාරුවක් හන්දා හදිසියේ කෑම වේලක් පිලියෙල කරන්ට බැරි උන හන්දා ගෙදර ඇවිත් බිරිඳට ගහන, වෙනත් ගැහැනුන් සමග තමාගේ බිරිඳට පෙනෙන්නටම සම්බන්ධතා පවත්වන, දාසියන් වගේ උදේ හවහා වැඩ කරන තමන්ගේ භාර්යාවන් කිසිදාක අගය නොකරන, බිරිඳ උපයන මුදලින් මත්පැන් බී දරුවන්ට ගුටි බැට දෙන, අලස ලෙස පුටුවල වැතිරී  දවස පුරා ටීවී බලන,  කරුණාවන්ත වචනයක් මුවින් පිට කිරීමට නොදන්නා,  ගල් වැනි හදවත් ඇති,  අධම , ස්වාමියන් හන්දා සදාකාලිකව දුකෙන් වෙසෙන කාන්තාවන් හොයන විමුක්තිය.

සමහර තැන්වල දුප්පත්වෙලා ඉපදුනු පලියට හාම්පුතාලා අතින් විනාශවෙන මල් කැකුලු වගේ ලමයි ඉන්නවා. අම්මලාට කරගන්ට දෙයක් නැතුව තමන්ගේ ලමයි ගෙදර වියදමට සල්ලි හොයාගන්ට කල නොයුතු දේවල් කරද්දී, ඒවා දැක, දැක  නොදැක්කා වගේ ඉන්ට වෙන අවස්තා තියනවා. මේ අම්මලාත් හිතෙන් ප්‍රාර්ථනා කරනවා ඇති තමන්ගේ දරුවන්ට 'විමුක්තියක්' ලැබෙන්ට කියලා.

මේ ඇරුනුකොට තවත් විමුක්ති වර්ග හොයන කාන්තාවන් ඉන්නවා. ඒවා තමා නිවාඩු කාලවලට ලෝකේ වටේ තනියම සවාරි ගැසීමේ අයිතිය, යාලුවන් සමග සතියට දෙතුන් වරක් එලියට යෑමේ අයිතිය, සාරි ගැනීම සඳහා ඉන්දියාවේ යාමේ අයිතිය, අල්ලපු ගෙදර එක්කෙනාගේ වාහනයට වඩා ලොකු වාහනයක් ගැනීමේ අයිතිය, ඒ වගේම එයාලගේ ගෙදරට වඩා විශාල ගෙයක් හැදීමේ අයිතිය, වගේ ලොකු, ලොකු දේවලට සටන් කරන කොටසකුත් ඉන්නවා.

ඒ වගේම කරන්ට වැඩක් නැතුව නිකං කෑගහන්නන් වාලේ කෑගහන කොටසකුත් ඉන්නවා.

බලාගෙන යනකොට කාන්තාවන් එක්, එක්කෙනා හොයන විමුක්තිය එක, එක වගේ. ඉතින් කාන්තාවන් කොටසක් එකතුවෙලා හොයන 'කාන්තා විමුක්තියට' මේ හැමදේම අයිතිවෙනවද? නැත්නම් එයාලා හොයන්නේ වෙනත් විමුක්තියක්ද?

විමුක්තිය කියන වචනේ තේරුම් වහල්බවින් නිදහස්වීම, සතුරන් පලවා හැර නිදහස් බව ලබා ගැනීම. එසේ නම් අප මේ කතා කරනා විමුක්තියෙන්, කාන්තාවන් කරන්ට හදන්නේ කුමක්ද? විමුක්තිය ඇත්තේ අපි ලඟමයි. එය කාටවත් ලබා දිය හැක්කක් නෙමේ යන්න මගේ මතයයි. ඒ නිසා එය කාගෙන්වත් අප ඉල්ලා හිටිය යුතු දෙයක් නෙමේ. අත දිගු කොට ලබා ගත යුතු දෙයක්.

කාන්තා විමුක්තිය විහිලුවක්ද?

හීනයක්ද? හැබෑවක්ද? හැබෑ කරගත්තු හැකි හීනයක්ද?

ඒ එක්කම තවත් ප්‍රශ්නයක් හිතට ආවා. පිරිමින්ට විමුක්තියක් අවශ්‍ය නැද්ද?

~The thing women have yet to learn is nobody gives you power.  You just take it.  ~ Roseanne Barr