සතියක සවාරියක්!!!

මේ අවුරුද්දේ තරම් පොඩ්ඩි විදේශ සංචාරය කරලා නැතුව ඇති ජීවිතේටම. ඒ වගේම මේ පාර තරම් අහස් යානාව කඩන් වැටෙයි කියලා, බයවෙලා නැතුවත් ඇති කවදාවත්. යනකල්, එනකල්  කුරුන්ද ලියන  සෙන්නාට  බැන, බැන තමයි පොඩ්ඩි ගියේ ඔන්න.

මීට කලින් වතාවක් ෆිලිපීනෙට යන්ට ලැබුනත්, ඒ ගියේ  ADB (Asian Development Bank ) එකේ වැඩකට හන්දා මුන ගැහුනේ විශේෂ පුද්ගලයන් හා ගියෙත් විශේෂ ස්ථානවලට විතරයි. මේ පාර එහෙම නෙමේ. ඒ හන්දා අර කලින් ඇඳිලා තිබුනු චිත්ත රූප ඔක්කොම වගේ වෙනස් වෙලා ගියා.

මැනිලාවේ තරු පහේ හෝටලයක හිටියත්, එහි සේවක, සේවිකාවන්ගේ කෘතිමබව, කඳුකර පෙදෙසක ගත කල එක් රැයක , ඔය කියන තරම් තරු නැතිහෝටලයක තිබුණු උණුසුම් පිළිගැනීම, එක්ක බලනකොට කෙතරම් වෙනස්ද කියන එක තදින්ම දැනුනා.

කරුමෙට වගේ නෙට් කනෙක්ෂන් හරියට වැඩ නොකල වෙලාවේ, ඒ හෝටලයේ හිටපු සේවකයන් පොඩ්ඩිගේ කාමරේට පිරුනේ, මහා විපතක් සිදුවෙලා වගේ. මහා විපතක් නෙමේද දවසටම මේල් නොබලා, ඔන්ලයින් නෑවිත් ඉන්නවා කියන එක.

අනෙක තමා, පොඩ්ඩිඋඩ ඉඳන් පහලට එද්දි, කට්ටිය බලන්නේ , ජීවිතයේ විශේෂතම දවසක් උදාවෙලා වගේ හිනා පිරුනු මුහුනින්. ඒ වෙලාවට හිතට එන සුබවාදී හැඟීම මැනගන්ට පුලුවන් වෙන්නේ කාටද? අර කවුදෝ කීවා වගේ, 'අද සුබ දවසක් ' කියලා හිතලා, උදේ පාන්දරම ඇඳෙන් බිමට පැනලා, බෙල්ල කඩාගන්ටත් ඔනේ නෑ ඔන්න.

ෆිලිපීන පිරිමින් හරිම රොමැන්ටික් ලු. කලින් වතාවල දැකපු නැති කඩවසම්කමක් මෙවර නම් තිබුනා තමා. විශේෂයෙන් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් සමග මිශ්‍ර උනු අයගේ. හොරෙන්වත් පින්තූරයක් ගන්ට බැරි උනා කැමරාවේ චාජර් එක ගෙනිච්චේ නැති හන්දා . ඒ වෙලාවේ නම් වෙනී  සහ එයාගේ කැමරාව මතක් උනා.

ඒ ඉතින් අපේ අය වගේ හැන්ඩියෝ කොහෙද? මේ බලන්ටකෝ මෙයා දිහා...

මේ වෙලාවට තමා හිතෙන්නේ රඟපෑවා නම් හොඳයි කියලා.

දැන් ඉතින් ඕක දැක්කාම කට්ටිය හිතයි, පොඩ්ඩි නම් පැණි මුට්ටියක් කියලා. මොනා කරන්ටද හැන්ඩියෙකුට හැන්ඩියා නොකියා නේ...

මට ගන්ට පුලුවන් උනේ මෙන්න මේ පින්තූරු දෙක විතරමයි.

මේ රටේ, උදේ කෑම වෙලේ දකින්ට ලැබුනේ හරිම සරල බවක්. බත් කෝප්පයක් සහ වේලපු මිරිදිය මාලු කූරියෙක්, (මට නම් තේරුනේ හොඳින් බැදලා තිබුනු ) පුංචි සලාදයක්, පලතුරු, පලතුරු යුෂ සහ තේ, කෝපි. (එයාලා කියන හැටියට ඇමරිකන් කෑම වේලකුත් ති බුනා. (මෙහෙම කියන්නේ, මම එහෙම නෙමේ. එයාලයි. සුපුරුදු බේකන්, එග්ස්, ටෝස්ට්, තේ , කෝපි එක්ක. )

එයාලගේ සරල කෑම වේල දකිද්දි පොඩ්ඩිට හිතුනෙම, බටහිර රටවල ඉන්න සිංහල මිනිස්සු කෑම කොච්චර නාස්ති කරනවද කියන එක. විශේෂයෙන්ම දානේ ගෙවල්වල.  සමහරු උදේ දානෙකට කිරිබත්, පිට්ටු, ආප්ප, ඉඳි ආප්ප, මුං ඇට, කඩල, කැඳ, ඔය හැම දෙයක්ම හදනවා. ඒ අපේ සිංහල චාරිත්‍රවල හැටිලු. හැබැයි හුඟාක් හාමුදුරුවරු වළඳන්නේ බොහොම ටිකයි. එයාලගෙන් අහලා, එයාලා කැමති ඒවා විතරක් දුන්නා නම් කියලා පොඩ්ඩිට හිතුනු වාර අනන්තයි. ඔය කෑම වැඩිපුර ඉවර කරන්නේ, හවසට කාපුවා දිරවාගන්ට ව්‍යායාම කරන කට්ටිය. අම්මා කියන්නේ එයාලට ඕනේදෙයක් කරපුවාවේ, කට අරින්ට එපා කියලයි. ඉතින් පොඩ්ඩි කට වහගෙන ඉන්නවා.

ෆිලිපීන කාන්තාවක් කීව හැටියට එයාලාගේ උදේ කෑමවේල, ඔය වගේ බත් කෝප්පයක්, අර වගේ මාලුවෙක් හෝ මස් විතරයි. එලවලුවක් හදන්ට උදේට වෙලාව මදිලු. එයා කීව හැටියට එයාලගේ ස්වාමි පුරුෂයන්, පවුල්වලට ලැදි බොහොම හොඳ අය. චූටි වැරැද්දකට තියෙන්නේ ගොඩක් බොන එකලු. ඒ වගේම දුප්පත්කම හන්දා බටහිර රටවලින් එන කෙනෙක් හා විවාහ වීමට, මෙහි තරුනියන් කැමතිලු. ඒ වගේම සෑහෙන ප්‍රමානයක්, නිවෙස්වල මෙහෙකාරකමට පිටරටවල යනවලු. ගෘහ සේවයට යන ෆිලිපීන ජාතික කාන්තාවන්, විශ්වාස කල හැකි අය බවට මතයක් තියනවා. ඉතින් ඔය ලස්සන අය ගෙවල් ඇතුලේ දාගෙන, එයාලව විශ්වාස කරන පිරිමි නම්, බහුල ඇති ඕනි තරම්.

කතාව දිගට ගෙනිච්ච ෆිලිපීන කාන්තාව කීවේ (මෙයා මහාචාර්යවරියක් නොබැඳපු ) වයසට යනකොට පිරිමින්ව තේරුම් ගන්ට ලේසී කියලා. ගෑනු වෙනස් උනාට පිරිමි එහෙමමලු. ගෑනුන්ගේ ආශාවල් නැතිවෙලා යද්දි වයසක පිරිමිත්, වෙනස්වෙන්නේ නැතිලු. අනේ අපොයි කියලා හිතුනා ඒවා ඇහුවම. ඒක වෙන්ට ඇති එයා කවදාවත් නොබැඳ ඉන්නේ? හැබෑට මේ ඇත්තද? එයා ඔය කීවේ ෆිලිපීන ජාතිකයන් ගැන වෙන්ට ඇති. අපේ අය නම් ඉතින් ඔහොම නෑ කියලා තමයි පොඩ්ඩි හිතුවේ.

 මේ එක්කම මතක් උනේ, ගියපාර මැනිලා ආපු වෙලාවල දැකපු සිද්ධි කිහිපයක්. අපි නැවතිලා හිටියේ විශාල මන්දිරයක. සේවකයන් කීපදෙනෙක්ම හිටපු. මගේ ඇඳුමක් මැදගන්ට ඔනේ වෙලා අයන් එකක් ඉල්ලුවාම ගෙහිමි කාන්තාව කීවේ, සේවකයකු ලවා එය කරගන්ට පුලුවන්බව.  නිවසේ පහල මාලයේ  ( basement  ) තමා අයන් කරන කාමරය තිබුනේ. පමාවෙන හන්දා,එහි ගියපසු මා දැක්කේ, ඇඳුම් තොගයක් මදිමින් හිටි සේවිකාවක්. ඒ ඇඳුම් තොගය මදින්ට පොඩ්ඩිට නම් සුමානයක්වත් යයි. ඒ වගේම මෙහි සේවක සේවිකාවන් නිතර හිටියේ වැඩ කරමින්. නිකං හිටියොත් ඔවුන් කම්මැලි වෙන හන්දා දින්පතාම ගෙවල්, මැදිලි, දූවිලි පිහදැමිලි වගේ වැඩ. ඒ වගේම කෑම ඔවුන්ගේ පඩියෙන් සාදා ගත යුතුයි වෙනම. ගෙදර උයන කිසිවක් ඔවුන්ට ලැබුනේ නෑ. ඒ වේලාවේ නම් පොඩ්ඩිට අත්තම්මා මතක් උනා. අත්තම්මා මැනිකාට සලකන්නේ ගෙදර කෙනෙකුට වගේ. විශේෂ කෑමක් තිබුනත් වෙන් කරනවා එයාලට.

අපි හිටපු කඳුකර පැත්ත නම් ලංකාවේ නුවර සිහිකලා. පරිසරය ලස්සනයි. දේශගුණයත් එහෙමයි. මේ ලස්සන කඳුකර පෙදෙසේ ඉඳන්, මැනිලා යනකොට පෙනුනු පාරවල් නම් එච්චර ලස්සන නෑ. ප්‍රධාන පාරවල් නෙමෙයි අනික්වා. පාර අයින්වල කුණු පිරිලා. මඩ ගොඩවල්. මේ රොඩු මැද්දේ මිනිස්සු ජීවත්වෙනවා. ලංකාවේ දුප්පත් මිනිස්සු උනත් කොච්චර පිරිසිදුද කියන හැඟීම ඒ වෙලාවේ හිතට ආවා. අනෙක පිරිසිදුවට ඉන්ට සල්ලි ඔනේ නෑ. ලංකාව අපි හිතන තරම් දුප්පත් නෑ, සුන්දර රටක් කියන හැඟීමත් ඒ වෙලාවේ හිතට ආවා.

නාන කාමරේ තිබුණු විදුලි එලියෙන් හරියට මේක්-අප් දාගන්ට බෑ කියලා ලත උනු, ඉන්ටනෙට් වැඩ කරන්නේ නෑ කියලා කම්පා උනු පොඩ්ඩිට ලජ්ජා හිතුනේ මේවායේ ඉන්න මිනිසුන්ගේ අසරණකම දැකලා.

කාම්බෝජයේ වගේම , (මේ ගැන කලින් ලියලා ඇති. ) මෙහෙත් තියනවා ලොකු වැව් අසල බිහිවී තියන ජනාවාස. ඒ අවට ඉන්න මිනිසුන් හන්දා පරිසරය විනාශ වෙන හැටිත්, මසුන් විනාශ වෙලා යන හැටිත් පෙනුනා. මිනිසුන් වතුරට එකතු කරන කැත කුණු හන්දා, ජලාශයේ වතුර අපිරිසිදු උනාම (මේ ජලාශ කැතවෙලා ගිහින්...) මාලුන්ගේ රස සම්පූර්ණයෙන් නැති වෙනවලු. ඒ වගේම සමහර ලෝහ ද්‍රව්‍ය ඒ මාලුන්ට එකතු වෙනවලු. ඒ මාලු කන එක ඇඟට අගුණලු. පොඩ්ඩිට මතක් උනේ, මේ දවස්වල ජපානෙන් එන මාලු කන්නේ නැති පොඩ්ඩිගේ යාලුවෙක්.

 ඒ වගේම මේ රටේ දුප්පත්ම මිනිස්සුන්ටත්, පාසැල්වලට යම්කිසි මුදලක් ගෙවිය යුතුව තිබුනා. නිදහස් අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් දකින්ට ලැබුනේ නෑ. වෛද්‍ය පහසුකම් තිබුනත්, ඒවාටත් ගෙවිය යුතුව තිබුනා. කෙතරම් දුප්පත් වුනත්, නොමිලේ ලැබෙන ආරෝග්‍යශාලා පහසුකම් තිබුනේ නෑ.

ලෝකයේ ඉන්න පොහොසත්ම මිනිස්සුත් මේ අතරේම හිටියා. වෙනම සාදාගත්තු තැන්වල. විශේෂ ආරක්ෂා යටතේ. මුරකරුවන් එක්ක. එකම ලෝකයක් ඇතුලත ලෝක කීපයක් මේ ගමනෙදි දැක ගත හැකි උනා.

අපි අපිට  තියෙන දේවල්,  අපි අගය කරන්නේ නෑනේද? කියන හැඟීම මෙහිදි පොඩ්ඩිගේ හිතට ආවා. විශේෂයෙන් යමක් නැතිවෙන්ට ඕනි, ඒවායේ අගය තේරෙන්ට. ඒ වගේම නැතිවෙන්ට යනවා නම් යම් දෙයක් එය තබා ගැනීමේ වගකීමත් තියෙන්නේ, අපිටම කියන විත්තියත්, හොඳට තේරුම් ගිය අවස්තාවක් මේක.

In a country well governed, poverty is something to be ashamed of. In a country badly governed, wealth is something to be ashamed of……